Dur�t�n odjak�iva patril do krempa�skej farnosti. Potvrdzuj� to v�etky schematizmy spi�skej diec�zy, ako aj medzivojnov� schematizmy krakovskej diec�zy. Spi�sk� schematizmy z rokov 1838, 1913 a 1920 uv�dzaj�, �e krempa�sk� farnos� existovala u� v roku 1600, �e patr�nom farnosti bol p�n Ferdinand slobodn� bar�n Horvath de Palocsa. Navy�e, �e je tu kostol sv�t�ho Martina biskupa mu�en�ka a �e jazykom obyvate�ov farnosti je sloven�ina. Schematizmus z roku 1838 informuje, �e far�rom bol Jozef Dzurilla. Nakoniec m�me aj vy��slenie katol�kov v Krempachoch - 597, a v dur�t�nskej fili�lke – 345. V schematizme z 1913 roku ostali toto�n� len dva z�znamy, t.j. patrocinium kostola (sv�t� Martin, biskup, mu�en�k) a jazyk farn�kov (sloven�ina, „lab. slav.”). V�etky ostatne �daje s� in�. Zmenil sa - v d�sledku ma�ariz�cie - aj n�zov Kremp�ch. Teraz je to u� Belakorompa. „Prius” (predt�m): „Dunajecz-Krempach”. Pod�a schematizmu farnos� v Krempachoch existovala u� v roku 1278, aj ke� matriky za��naj� rokom 1744. Patr�nom farnosti nie s� u� p�ni z Paloce (Plave�), ale krepa�sk� urb�r („compossesssoratus Belakorompaensis“). Farnos� v roku 1913 spravoval Franti�ek Haber, rod�k z Ni�n�ch L�p�, b�val� dekan nedeck�ho di�triktu. Po�et obyvate�ov Kremp�ch mierne nar�stol - 690, k�m v dur�t�nskej fili�lke rap�dne klesol - 220. Schematizmus z 1929 roku opakuje v��inu �dajov zo Schematizmu z pred siedmich rokov. Po smrti Franti�ka Habera (20. janu�ra 1916) vedenie farnosti prevzal Pavol Drbjak, naroden� 12. febru�ra 1887 vo Ve�kom Borove. Zn��il sa tie� po�et �kolopovinn�ch det�: v Krempachoch - 155, v Dur�t�ne - 51. D�a 28. j�la 1920 sa 14 ded�n severn�ho Spi�a, vr�tane Kremp�ch a Dur�t�na, dostalo do Po�ska. Z administrat�vno-pr�vneho h�adiska boli s��as�ou spi�sko-oravsk�ho okresu (1920 - 1925) a novotargsk�ho okresu (1925 - 1939), a tak aj s��as�ou krakovsk�ho kraja, pozost�vaj�ceho z 24 okresov. Zmena �t�tnej hranice znamenala, �e dev� spi�sk�ch farnost� bolo pri�lenen�ch ku krakovskej diec�ze. O tomto pripojen� ��tame - e�te aj v 1925 roku - na titulnej strane krakovsk�ho schematizmu: „territorii Scepusiae et Oravae Republicae Poloniae adnexi” (�zemia Spi�a a Oravy pripojen� k Po�skej republike). V obdob� 1920 - 1925 v�ak jurisdikcia nad deviatimi farnos�ami severn�ho Spi�a patrila na�alej spi�sk�mu biskupovi, ktor�m od roku 1921 bol J�n Vojta���k, rod�k zo Z�kamenn�ho na Orave. O jurisdikcii krakovsk�ho arcibiskupa, kardin�la Adama Sapiehu nad severospi�sk�mi farnos�ami m��eme hovori� a� od roku 1925, v d�sledku ustanoven� dvoch pr�vnych noriem, t.j.: �l�nku IX po�sko-vatik�nskeho konkord�tu a p�pe�skej buly „Vixdum Poloniae unitas”. Na z�klade t�chto noriem boli ku krakovskej diec�ze pripojen� dva dekan�ty: spi�sk� a oravsk�, zahr�uj�ce spolu 18 farnost� (9 spi�sk�ch a 9 oravsk�ch).Takto arcibiskup z�skal jurisdikciu nad malou �astou spi�skej diec�zy na obdobie cel�ch 14 rokov, t.j. do decembra 1939 roku. V �ase, ke� za�al spor o plnenie patron�tnych povinnost� medzi Dur�t�nom a Krempachmi, t.j. v roku 1922, krempa�sk�m far�rom bol u� in� slovensky k�az, Spi�iak - Andrej Hric, naroden� v Bijacovciach v 1868 roku. Elenchus za tento rok uv�dza - vo veci pripojen�ch k Po�sku spi�sk�ch a oravsk�ch farnost� - len najpodstatnej�ie �daje. Krakovsk� schematizmus charakterizuje krempa�sk� farnos� nasledovne: „Krempachy (p. Frydman). N. a. 843. Par. Hric Andreas, n. 1868, o. 1892”, �o znamen�: „Krempachy (po�ta Fridman). Po�et du�� 843. Far�r Hric Andrej, naroden� 1868, vysv�ten� 1892.” D�a 2. febru�ra 1922 sa samospr�vne predstavenstvo obce Dur�t�n obr�tilo na krakovsk� biskupsk� konzist�rium so �iados�ou o poslanie k�aza do Dur�t�na: „Najgor�tszem naszem pragnieniem jest mie� w�asnego Pasterza. Ko�ci�ek mamy - probostwo wystawiliby�my natychmiast - byleby�my tylko wiedzieli na pewno, �e Ksi�dza dostaniemy. Nikt z nas nie posk�pi ofiar, byle mie� w�asnego ksi�dza. Mamy tyle p�aci� Krempachom - wolimy przecie� z�o�y� na swoje. - Pro�b� t� nasz� - najgor�cej polecamy �askawemu rozpatrzeniu.” Predposledn� veta listu ukazuje jasne na prav� pr��inu �iadosti dur�t�nskych farn�kov. Dur�t�nska samospr�va ju popisuje v prvej �asti dos� obsiahleho p�sma(5 str�n): „Nale�ymy do parafii Krempachy. Od najdawniejszych czas�w patronem (kollatorem) ko�cio�a parafialnego w Krempachach by� w�a�ciciel Krempach�w - baron w�gierski. - On te� dawa� na utrzymanie ko�cio�a, co trzeba by�o t.z. materya� - my za� robocizn�. - Od 40. lat, gmina Krempachy odkupi�a od barona grunta, a wraz z niemi prawo kolatorskie przesz�o na gmin�. My za� t.z. Dursztyn (filia�ka) dawa� wci�� na potrzeby tak ko�cio�a, jak i plebanii trzeci� cz�� robocizny. Poniewa� w�wczas, nie mieli�my w Dursztynie ani cmentarza ani ko�cio�a, - czasem, na pro�by Krempaszan�w, - dawali�my i co� nie co� materya�u. - Od 22. lat za� zbudowali�my, wy��cznie w�asnym kosztem ko�ci�ek (162 m2 pod�oga) i postarali�my si� o w�asny cmentarz. Tylko niestety ksi�dza doczeka� si� nie mo�emy, gdy� ksi�a proboszczowie krempascy, ilu ich by�o, ani raz w rok, nie chc� na Dursztynie Mszy �w. odprawi�. Z chwil� obj�cia praw kolatorskich gmina Krempachy ��da od nas by�my p�acili 3. cz�� materya�u i trzeci� cz�� roboty. Na to zn�w my zgodzi� si� nie mo�emy, gdy� nas jest wszystkich razem 200 dusz - Krempaszan�w 700. My musimy te� utrzymywa� w�asny ko�ci� i nikt nam w tem nie dopomaga. Jako filialka dawaliby�my na potrzeby tak ko�cio�a jak i plebanii 3. cz�� roboty, jednak�e materya�u da� nie mo�emy, tembardziej, �e za ka�d� us�ug� duchown�, musimy ksi�dzu proboszczowi p�aci� podw�jnie ni� Krempaszanie, n.p. Krempaszanie p�ac� za wyw�d 10 koron czes. - my 20, co przy obecnym kursie wynosi 400 Mkp. Tak samo p�acimy podw�jnie za �lub, pogrzeb, chrzest, itp. - W r. 1919 przez niedbalstwo ko�cielnika, spali� si� w Krepachach wielki o�tarz. Oni za��dali teraz od nas, by ka�dy gazda durszty�ski z�o�y� 200 kor. czes. Poniewa� nie zgodzili�my si� na to samowolne post�pienie, postawili wart� pod ko�cio�em, i ca�y rok do ko�cio�a nie puszczali, a cho� kto� odwa�niejszy i wszed� do ko�cio�a, to go za bary do pola wypchali - Chodzili�my si� u�ali� do w�adz w�gierskich i Pan Starosta ze Starej wsi powiedzia� nam: „kto spali� - niech ten naprawi”.- Krempaszanie o�tarz odnowili, ca�y ko�ci� kazali wymalowa� - a teraz ��daj� od nas 3. cz�� koszt�w. Poprzedni ksi�dz proboszcz przeni�s� si� - od roku prawie mamy nowego ksi�dza proboszcza w Krempachach - ale i ten grozi nam, �e p�ki nie z�o�y ka�dy z nas tej kwoty - nie b�dzie ani nas chrzci�, ani chowa� - ani �lubu nie da.- Roz�aleni tem wszystkiem - dowiedziawszy si�, �e Najprzewielebniejszy Ksi�dz Biskup obj�� Spisz i Oraw� pod Swoj� w�adz�, wys�ali�my w listopadzie 2 naszych pe�nomocnik�w z pokorn� pro�b� o poratowanie nas w tej niedoli. - Niestety, Najprzewielebniejszy Ksi�dz Biskup nie m�g� ich wys�ucha�, gdy� sprawa administracyi Spisz� - nie by�a jeszcze ustalon�. Poniewa� dzi� wiemy ju� napewno, �e Spisz i Oraw� przy��czono do dyecezyi krakowskiej-, o�mielamy si� po raz drugi - przedstawi� Najprzewielebniejszemu Konstystorzowi nasze dolegliwo�ci i potrzeby. -” Na konci p�sma okr�hla pe�iatka s n�pisom „Urz�d Gminny Dursztyn” a podpisy vojta (Jendrej Lentovski), podvojta (Martin Toma�kovi�), �lenov miestnej samospr�vy (Jozef Lentovszki, Vojcek Hornik, Martin Toma�kovi�, Pavel Sova). S obsahom s�a�nosti s�hlasilo 38 farn�kov, ktor� sa na druhej stane dokumentu podp�sali. �radn� p�smo dur�t�nskej samospr�vy vyznelo napr�zdno. Krakovsk� k�ria sa toti� nepon�h�ala s odpove�ou. Dopis farn�kov z Dur�t�na n�m dos� presne umo��uje datovanie stavby tamoj�ieho kostol�ka, na rok 1902. Komentovan� dokument n�s taktie� informuje, �e Krempa�ania odk�pili grunta od ma�arsk�ho bar�na - bol n�m nemeck� bar�n Jungenfeld, ktor� sa o�enil s Korn�liou Salamonovou, pred 40. rokmi (po��taj�c od roku 1922), to znamen� v roku 1882. Na druhej strane prekvapuje, �e predstavitelia samospr�vy starostu Spi�skej Starej Vsi - e�te vo febru�ri 1922 - naz�vaj� „ma�arsk�m vojtom”. Akoby nevedeli, �e �eskoslovensk� republika sa kon�tituovala u� 30. okt�bra 1918. Nakoniec s�c presved�en�, �e jurisdikcia nad severn�m Spisom pre�la v roku 1922 na krakovsk�ho biskupa, u�ho h�adaj� pomoc, namiesto toho, aby sa obr�tili na - kompetentn�ho v tej veci - spi�sk�ho biskupa - J�na Vojta���ka. Zd� sa, �e ml�anie krakovskej k�rie si m��eme vysvetli� asi tak, �e Krakov sa nepova�oval za kompetentn�ho rozhodova� vo veci, ktor� patrila - a� do roku 1925 - do pr�vomoci Spi�skej Kapituly. Z �al�ieho dopisu dur�t�nskych farn�kov m��eme us�di�, �e krakovsk� biskup vyjadril svoje stanovisko a� 22. j�la 1923. �ia�, nepozn�me p�vodinu odpovede. Navy�e nevieme, �i i�lo o stanovisko vyjadren� v p�somnej forme, �i �stne, pripadne poskytnut� v k�rii dur�t�nskym deleg�tom. V ka�dom pr�pade, z dopisu deleg�tov dur�t�nskej obce, koncipovan�ho 24. j�la 1923 - bezpochybne vyzer�, �e Dur�t�n�ania s� hotov� �s� na �stupky a h�ada� kompromis. Text pomerne kr�tkeho listu, podp�san�ho tentoraz u� len piatimi obyvate�mi Dur�t�na, na �ele z vojtom Jendrejom Lentovskim, znie: „Mieszka�cy wsi Dursztyn, parafji Krempach zgadzaj� si� na ponoszenie koszt�w utrzymania Ko�cio�a w Krempachach w stosunku i rozmiarze, jaki Najprzewielebniejszy Ksi��e Biskup raczy� oznaczy� w dniu 22 bm., prosz�c jedynie, by i ich delegaci weszli w sk�ad Komitetu Ko�cielnego, by byli zwolnieni od obowi�zku dostarczania drzewa organi�cie w Krempachach, gdy� o drzewo jest im bardzo trudno i dotychczas tego ci�aru nie ponosili; i by op�aty pobierane przez Ksi�dza Proboszcza w Krepachach by�y r�wne tak dla mieszka�c�w Dursztyna jak i Krempach, dotychczas bowiem za czynno�ci parafjalne musieli op�aca� podw�jne kwoty.” Po jeden�stich mesiacoch zareagoval krakovsk� arcibiskup. D�a 7. janu�ra 1924 p�sal dekanovi a z�rove� fridmansk�mu far�rovi �tefanovi Andra�ovsk�mu (+ 1937), in�� Slov�kovi z Pre�ova: „udzielamy z wezwaniem, aby� spe�ni� polecenie Nasze dane Ci w czasie wizytacji kanonicznej w Krempachach i przed�o�y� sprawozdanie dotycz�ce porozumienia si� gminy Dursztyn z gmin� Krempachy co do datk�w, jakie mieszka�cy Dursztyna sk�ada� maj� na rzecz konserwacji (?) Ko�cio�a macierzystego w Krempachach. Gdyby nie mo�na by�o doprowadzi� do polubownej umowy, mi�dzy wspomnianymi gminami zniewoleni b�dziemy wyda� zarz�dzenie, kt�re po�o�y kres dalszym wa�niom. Oczekujemy rych�ego i wyczerpuj�cego sprawozdania, wraz z odpowiednimi wnioskami, przy zwrocie komunikatu.” Dekan Andra�ovsk� iste posl�chol biskupsk� urgenciu. Ke�e v�ak nem�me k dispoz�cii dekansk� spravodaj, nevieme ni� o tom, ak� sp�soby navrhoval na rie�enie - trvaj�ceho u� viac ako dva roky - sporu. V marci 1924 farn�ci Kremp�ch a predstavitelia Dur�t�na h�adali rie�enie sporu na Valnom zhroma�den� za ��asti miestneho far�ra - Andreja Hrica a dekana �tefana Andra�ovsk�ho. Predsedaj�ci zhroma�deniu k�az Hric prekvapil v�etk�ch spr�vou, �e z farsk�ch kron�k vysvit�, �e a� do roku 1801 Dur�t�n patril do fridmanskej farnosti. Do toho �asu teda Krempachy nemali �iadnu fili�lku. Podriadenie Dur�t�na krempa�skej farnosti nastalo 11. novembra 1801 na pr�kaz vtedaj�ieho spi�sk�ho biskupa Revaya. Far�r Hric �alej uviedol, �e „wed�ug kroniki, jakote� z innych dokument�w ko�cielnych wynika, �e Dursztyn zawsze pokrywa� trzeci� cz�� wydatk�w ko�cielno-parafialnych. To samo by�o z robocizn� i materia�em.” Reakcia pr�tomn�ch na zhroma�den� Dur�t�n�anov bolo �okuj�ca: „my pe�nomocnictwa ze sob� nie brali, gdy� i tak dzisiaj, jakote� w og�le trzeciej cz�ci p�aci� nie b�dziemy - raczej nas pu��cie z waszego ko�cio�a.” Aj napriek tomu sa pr�tomn� uzniesli, �e „pertraktacje upe�nomocnionych stron maj� si� rozpocz�� nie p�niej, jak w 8 dni, a je�eli Dursztyn spraw� do dnia 1-go maja 1924 nie wyr�wna zupe�nie, uwa�a si� spraw�, jak wy�ej wspomniano - za samowoln�.” Zadl�enie Dur�t�na Krempa�ania vy��slili na 8,532 K�s. „Parafjanie gminy Dursztyn zechc� wszystkie wymienione zaleg�o�ci w cz�ci na nich przypadaj�cej wyr�wna� do dnia 1.V. 1924 r. w wysoko�ci trzeciej cz�ci i sp�r zastawi� na w�asny koszt. W przeciwnym razie rozumiemy, �e powy�si chc� si� od nas samowolnie od��czy� i jako takich, nigdy wi�cej do naszego ko�cio�a nie przypu�cimy. R�wnocze�nie z dniem powy�szym ks. pr�b. miejsc, z powy�szym dniem przestaje na ich rzecz wszelkich obs�ug religijnych t.j. nie b�dzie chrzci�, �lub�w ma��e�skich udziela�, ni pogrzeb�w urz�dza�, bez wzgl�du na zbieg okoliczno�ci.” Zo z�pisnice vysvit�, �e pr�tomn� nejednotne interpretuj� stanovisko biskupa po�as kanonickej vizit�cie v Krempachoch. Pod�a kanonika Andra�ovsk�ho vizit�tor navrhol zn��enie obnosu dl�oby na 5,000 K�s, k�m Krempa�an Paluch, ktor�ho protokol ozna�uje ako celkom nezaujat�ho, uviedol, �e biskup navrhol zn��enie podl�nosti Dur�t�na o 1,000 K�s. Tajomn�k zhroma�denia - Paluch - ako svedok jednania s biskupom, po�as kanonickej vizit�cie tvrd�, �e n�vrh biskupa bol dos� v�eobecn�: „biskup radzi� , by Dursztynowi co� obni�y� ze sumy og�lnej t.j. z 8.532 Kc.“ Tajomn�k Paluch navrhol, aby dur�t�nske dlhy zn��i� o 1,000 K�s. Pod�a protokolu Krempa�ania videli e�te jednu schodn� cestu rie�enia u� p� rokov trvaj�ceho sporu: „na ��danie Dursztyna, aby go od tutejszej parafii zwolni� - to je�eli Najprzewielebniejszy Konsystorz si� do tego przychyli (czego i my pragniemy), to my Krempaszanie nie ��damy od Dursztyna, ani jednego halerza, pomimo wszelkich praw z naszej strony.” Rokovania valn�ho zhroma�denia skon�ili vo�bou farskej komisie, ktorej �lohou malo by� ukon�enie sporu. Trin�s��lenn� komisiu mal vies� - ako jej predseda - miestny far�r Andrej Hric. K�pie z�pisnice boli poslane Biskupsk�mu konzist�riu v Krakove, kanonikovi Andra�ovsk�mu a obci Dur�t�n. Pod protokol sa podp�sali tajomn�k (Jan Pitoniak - u�ite� v Dur�t�ne) a predseda zhroma�denia (k�az Andrej Hric). Kostoln� komisia mala posedenie u� 23. marca 1924, za ��asti troch splnomocnencov Dur�t�na. Z�pisnica zo zasadnutia poukazuje na mal� konflikt medzi krempa�sk�m far�rom a ��fom spi�sk�ho dekan�tu: „Ks. A. Hryc o�wiadcza, �e nigdy Dursztynowi nie szkodzi� i prostuje uczynione mu zarzuty przez ks. kanonika Andra�ovskyego, jakoby powy�szych mia� krzywdzi� swoim post�powaniem. Przytacza ca�y szereg przyk�ad�w swej duszpasterskiej pracy nad pogodzeniem stron, jednak dotychczas bezskutecznej.” Pod�a �lena Komisie Jakuba Zygmunta: k�az kanonik Andra�ovsk� „wprost demoralizuje Dursztynian, by Krempachom tyle nie p�acili itp.” Na ot�zku n��eln�ka obce P.Palucha, �i do 1. m�ja 1924 Dur�t�n�ania zaplatia dlh, predstavitelia fili�lky odpovedali, „�e najwi�cej zap�aciliby 5000 Kc. i cz�� na nich przypadaj�c� na rzecz zabudowa� administracyjnych (jak zawsze), a co do dalszych, to ani m�wi� o czem niema, gdy� nigdy tego p�aci� nie b�d�. Raczej nas wypu��cie ca�kiem od waszego ko�cio�a.” Vyhroten� stanovisk� obidvoch str�n konfliktu znemo�nili kompromisne rie�enie sporu. V takej situ�cii zapisovate� mohol u� len kon�tatova� �elanie obidvoch str�n, aby sa Dur�t�n odpojil od krempa�skej farnosti: „Spraw� uwa�a si� po obu stronach za sko�czon� w tem sensie, �e Najprzewielebniejszy Konsystorz Ksi���co Biskupi w Krakowie oddzieli Dursztyn od Krempach. S� to �yczenia obu stron!” U� o dva dni nesk�r, t.j. 25. marca 1924 tajomn�k Jan Pitoniak a predseda k�az Andrej Hric poslali na krakovsk� konzist�rium odpisy horecitovan�ch protokolov, „z pro�b� o �askawe przychylenie si� do uko�czenia tej�e sprawy. Poniewa� gmina Dursztyn ju� od roku 1911 przy ka�dej okazji wyra�a �yczenia, by si� od nas od��czy�, my Krempaszanie tak�e i pragniemy tego, gdy� od pocz�tku po dzie� dzisiejszy jedynie k�opoty nam sprawiali. Przy ka�dem wydatku byli�my zmuszeni drog� egzekucyjn� �ci�ga� cz�� na nich przypadaj�c�. (Tak �wiadcz� o tem dokumenta ko�cielne.). B�dziemy mocno zobowi�zani, je�eli si� sprawa rozstrzygnie ostatecznie, a Dursztyn od nas od��czonym zostanie. W takim razie zrzekamy si� w og�le wszelkich pretensyj od nich raz na zawsze.” Nem�me pramene ukazuj�ce stanovisko krakovsk�ho arcibiskupa. Je navy�e ot�zne, �i tak� dokumenty v�bec boli. Pripadn� ml�anie krakovskej diec�znej administrat�vy by sme si mohli vysvetli� t�m, �e v marci 1924 mal pr�vomoc rie�i� konflikt e�te st�le spi�sk� biskup J�n Vojta���k. �al�� prame�, dosved�uj�ci, �e konflikt medzi Krempachmi a Dur�t�nom e�te neskon�il, poch�dza z roku 1932. Jeho obsah n�s presvied�a, �e Krempa�ania h�adali pomoc aj u org�nov svetskej verejnej spr�vy. V �radnom p�sme z 18. apr�la 1932, podp�sanom n��eln�kom Obecn�ho �radu Toma�kovi�om a administr�torom farnosti - trib�sk�m rod�kom - Franti�kom M�om - adresovanom predsedn�ctvu Krakovsk�ho kraja, jeho autori poukazuj�, �e kroky podniknut� spi�sko-oravsk�m starostvom nedoviedli k zakon�eniu sporu. Novotargsk� �radn�k sa s�ce usiloval presved�i� �lenov farsk�ho komit�tu z Dur�t�na, aby zaplatili �as� trovov pripadaj�cich na Dur�t�n, ale t�to odpovedali, �e m��u pon�knu� len svoju pr�cu: „Wobec tego, �e gmina Dursztyn nie chce na rzecz ko�cio�a naszego �adnych ci�ar�w opr�cz robocizny ponosi�, oraz z uwagi, �e ko�ci� nasz nie mo�e pomie�ci� ludno�ci obu w mowie b�d�cych gmin, upraszamy uprzejmie, aby Wojew�dztwo w porozumieniu z Kuri� Biskupi� w Krakowie od��czy� zechcia�o gmin� Dursztyn od naszego ko�cio�a parafjalnego, a przy��czy�o gmin� t� np. do �apsz Ni�nych.” P�smo podporilo svojimi podpismi �iestich �lenov cirkevn�ho komit�tu ako aj 78 farn�kov obce Krempachy. Nevedno �i autori p�sma boli presved�en�, �e krajsky �rad ma pr�vomoc vo veci �zemn�ho delenia diec�zy na farnosti; �i pr�ve naopak: vedeli, �e je to v�lu�n� intern� pr�vomoc s�deln�ho biskupa, ale aj tak h�adali podporu u org�nov svetskej verejnej spr�vy. Okresn� n��eln�k Korniak referoval - 20. apr�la 1932 - �e sa doposia� nepodarilo ur�i� povinnosti obidvoch obc� vo�i kostolu a farnosti v Krempachoch, ke�e nem�me k dispoz�cii nariadenie ma�arsk�ho Ministerstva Vierovyznan� a Verejnej Osvety z roku 1873. Nie s� tie� jasno vymedzen� pr�va a povinnosti farn�kov z titulu patron�tneho pr�va, po tom ako pre�li zo slobodn�ho bar�na Palochaya, resp. Salomona na tieto dve spi�sk� dediny. „Dalszem utrudnieniem w ostatecznem za�atwieniu sprawy jest materjalna przewaga Krempaszan nad Dursztynianami, gdy� pierwsi pod wzgl�dem zamo�no�ci znacznie przewy�szaj� drugich i przy odnawianiu ko�cio�a brali za podstaw� w�asne �rodki materjalne, nielicz�c si� z tem, czy niekt�re wydatki s� koniecznie potrzebne i czy Dursztynianie b�d� w mo�no�ci w nich partycypowa�. Wszelkie usi�owania ugodowego za�atwienia sporu rozbijaj� si� o nieust�pliwo�� mieszka�c�w gminy Krempachy, kt�rzy ��daj� od Dursztynian zwrotu 1/3 cz�ci wydatk�w po��czonych z odnowieniem i upi�kszeniem ko�cio�a, na co ci ostatni nie chc� si� zgodzi�. Nieust�pliwo�� Krempaszan t�umaczy si� teraz, �e d��� oni do tego, aby Dursztynian odseparowa� od ko�cio�a w Krempachach i o�wiadczaj�, �e w tym wypadku zrzekn� si� wszelkich pretensyj do zwrotu cz�ci wydatk�w poniesionych na odnowienie ko�cio�a. Poniewa� w Dursztynie jest ko�ci�ek zbudowany i urz�dzony, najprostszem rozwi�zaniem sprawy by�oby utworzenie z niego ko�cio�a filjalnego, wzgl�dnie wcielenie gminy Dursztyn do parafji w �apszach Ni�nych.” Krakovsk� krajsky �rad potvrdil pr�jem p�sma 29. apr�la 1932. Posledne tri dokumenty, ktor� vlastn� Arch�v Krakovskej metropolitnej k�rie dokazuj�, �e e�te tesne pred vypuknut�m 2. svetovej vojny pretrv�val status quo, t.j. Dur�t�n�ania na�alej odmietali plati�, Krempa�ania ich nep���ali do kostola, a obec Dur�t�n bola s��as�ou krempa�skej farnosti. Nem�me potuchy o tom, �o bolo pr��inou u� takmer18 rokov trvaj�cej pasivity krakovsk�ho cirkevn�ho �stredia. Na jese� 1938 vznikol v Dur�t�ne n�vrh zriadenia osobitnej dur�t�nskej farnosti spravovanej radom Men��ch bratov Franti�k�nov. Vec u� nato�ko pokro�ila, �e sa len �akalo na podpis krempa�sk�ho far�ra na zmluve medzi otcom provinci�lom Men��ch bratov franti�k�nov a obcou Dur�t�n. Pod�a p�sma starostu obce Dur�t�n - Valenta Horn�ka - metropolitovi Sapiehovi: „umowa teraz gotowa i wys�ano dw�ch Pos�a�c�w z gromady Dursztyn do k�. Probosca by tam umow� podpisa�. Tak k�. probosc podpisu odm�wi� i odwo�a� si� na zarz�dzenie Najja�niejszej Ekse�encyi Metropolii Arcybiskupa Krakowskiego.” Starosta obce Dur�t�n, Valent Horn�k, prosil - niekedy na za�iatku novembra 1938 - krakovsk�ho arcibiskupa o s�hlas na vydelenie Dur�t�na z krempa�skej farnosti a z�rove� o zverenie pastora�nej opatery r�du otcov Men��ch bratov Franti�k�nov, ktor� maj� svoj byt v Dur�t�ne: „Zaznaczamy, �e ju� zgod� na to P.O. Prowincja�a OO.Reformat�w, kt�rego kilka razy o to prosili�my, mamy uzale�nion� tylko od zgody naszego Ks. Proboszcza i Najprzewielebniejszego Xi�cia Metropolity. Nasz Ks. Proboszcz zgadza si� na to, a Najprzewielebniejszego Xi�cia Metropolit� gor�co o to prosimy, nasz� pro�b� tem dokumentuj�c, �e do Krempach mamy nie tak daleko, jak raczej bardzo z�� drog� i z tego powodu bardzo wielu ludzi ze Mszy �w. korzysta� niemo�e ca�ymi miesi�cami. (...) Nasz Ks. Proboszcz maj�c dwa ko�cio�y dojecha� do nas niemo�e, czasem tylko jak trafi si� pogrzeb albo �lub. Korzystaj�c z tego, �e Ojcowie Reformaci gotowi s� podj�� si� opieki nad nami, gor�co jeszcze raz prosimy Najprzewielebniejszego Xi�cia Metropolity o t� �ask� Swojej zgody na to i za�atwienie naszej pro�by.” Na druhej strane p�sma 43 podpisov majite�ov z obce Dur�t�n. �itate�a hore citovan�ho p�sma zaraz� ne�akan� zmena taktiky h�adania pomoci. �olt�s Horn�k ani slov��kom nespomenul podstatu prosby o osamostatnenie. �plne posta�� to, �e cesty s� v zlom stave a far�r m� pr�li� ve�a pr�ce. U� v polovici janu�ra 1939 sa forma kore�pondencie vracia do star�ch ko�aj�. V p�sme krakovsk�mu arcibiskupovi - z 16. janu�ra 1939 - �olt�s Horn�k podot�ka, ak� s� zl� t� Krempa�ania: „krympaszanie nas do ko�cio�a od kilkunastu lat niepuszczaj� zpowodu pewnych nieporozumie� i przy ko�ciele trzymaj� stra�, a my biedni wierzymy �e jeste�my katolikami i obowi�zkiem s�uchania m�i sw. w niedziele i �wi�ta, tak m�odsze osoby chodz� na wys�uchanie mszi sw. do s��iednych wiosek, a starsze osoby s� ca�kiem pozbawione s�uchania , msze sw., a wrazie de�cu lub zawieruchy sznie�nej s� pozbawieni i m�odzi do tego jescze drogi do si�siednich wiosek s� bardzo uci��liwe, nasze dzieci wychowuj� si� w skole bezreligiji katoliczkiej bo ks. probosc do naszej szko�y nieprzyjezdza na religie, stego powodu mieli byszmy zamiar o utworzenie Parafiji unas w Dursztynie, przeto �e 0.0. Reformaci maj� unas dom obecnie zatwierdzony przez Rzim na klast�r 0.0. Reformaci by si� ch�tnie na to by obowi�ski ko�cielne i Parafijalne ko�czyli unas na miejscu. Wobec powy�szych upraszamy �askawie Najprzewielebniejsi� Exese�encie o rozpatrzenie naszej pro�by o utworzenie parafiji unas spowodu wy�ej wymienionego. Mamy nadzieje i� Najprzewielebniejsza Exelencia przychyli si� do naszej pro�by i uczyni zado��, oczekujemy �askawej odpowiedzi.” P�somnosti, ktor� sa priamo alebo nepriamo t�kaj� tu op�san�ho konfliktu s� pravdepodobne aj v patri�n�ch fondoch �t�tneho arch�vu v Krakove, �t�tneho oblastn�ho arch�vu v Levo�i, ako aj vo farskom �rade v Krempachoch. Zatia� sme nemali mo�nos� na�rie� do t�chto prame�ov. Av�ak aj z obsahu nieko�k�ch dokumentov, ktor� sme na�li v Arch�ve Krakovskej metropolitnej k�rie, sa m��eme dozvedie� o dlhoro�nom spore medzi spi�sk�mi farnos�ami a o nemo�nosti jeho kompromisn�ho rie�enia. Napr. Schematismus venerabilis cleri almae dioecesis scepusiensis pro anno a Christo nato 1838. Leutschoviae, s. 47; Schematismus ... pro anno a Christo nato MCMXIII. Agriae 1913, s. 52; Schematismus ... pro anno a Christo nato MCMXX. Trnava 1920, s. 50. Napr. Elenchus venerabilis cleri dioeceseos cracoviensis ... pro anno domini 1925. Cracoviae 1925, s. 188-189; Elenchus ... pro Anno Domini 1939. Cracoviae 1939, s. 127. V rokoch 1829 - 1836 bol far�rom v Jurgove. Pozri tie�: J. �imon�i�: Jurgovsk� farnos� v roku 1832. �ivot �. 2-4/2007. Elenchus venerabilis cleri dioeceseos cracoviensis S. Sedi Apostolicae immediate subjectae pro Anno Domini 1922. Cracoviae 1922, s. 61. Archiwum Krakowskiej Kurii Metropolitalnej, APA 162. 26 podpisov je p�vodn�ch, 11 farn�kov sa podp�salo kr��ikmi. Archiwum Krakowskiej Kurii Metropolitalnej, APA 162, Krempachy. Dokument bez paginacji. Archiwum Krakowskiej Kurii Metropolitalnej, APA 162, Krempachy. Rukopis. Bez pagin�cie. Signat�ra listu: 167/24. Rukopisn� pozn�mka: "exp. 11/1 924" Archiwum Krakowskiej Kurii Metropolitalnej. APA 162. Protok� z odbytego posiedzenia Komisji Ko�cielnej (K.K.) w Krempachach w dniu 23 marca 1924 w sali szkolnej w sprawie pertraktacyj zaleg�o�ci parafjan gminy Dursztyna. Dokument bez paginacji. Archiwum Krakowskiej Kurii Metropolitalnej. APA 162, Krempachy. Pismo Jana Pitoniaka i Andreja Hrica - z 25. marca 1924 - do Najprzewielebniejszego Konstystorza Ksi���co Biskupskiego v Krakowie. Dokument bez paginacji. Archiwum Krakowskiej Kurii Metropolitalnej. APA 162. Krempachy. Pismo zwierzchno�ci gminy Krempachy i komitetu parafjalnego - z 18 kwietnia 1932 roku - do Prezydjum Wojew�dztwa Krakowskiego w Krakowie. Pismo bez paginacji. Archiwum Krakowskiej Kurii Metropolitalnej. APA 162. Krempachy. Pismo starosty powiatowego nowotarskiego (L. dz. A.II - 1/2/32), z 20 kwietnia 1932 r., do pana wojewody w Krakowie. Archiwum Krakowskiej Kurii Metropolitalnej. APA 162. Krempachy. Pismo Walentego Hornika, so�tysa gromady Dursztyn, gminy �apsze Ni�ne - z 14 listopada 1938 r. - do metropolity Adama Stefana Sapiehy. Dokument bez paginacji. Archiwum Krakowskiej Kurii Metropolitalnej. APA 162. Krempachy. Niedatowane pismo so�tysa gromady Dursztyn, gminy �apsze Ni�ne Walentego Hornika, do krakowskiego arcybiskupa. Dokument niepaginowany. Archiwum Krakowskiej Kurii Metropolitalnej. APA 162. Krempachy. Pismo so�tysa gromady Dursztyn, gmina �apsze Ni�ne - Walentego Hornika, z 16 stycznia 1939 r., do arcybiskupa metropolity diecezji krakowskiej. Dokument niepaginowany. - Prof.Jozef �ongva